Opieka paliatywna. Czy jest się czego bać?

Opieka paliatywna i hospicyjna bardzo często budzi w nas  negatywnie odczucia. Hospicjum kojarzy się ze smutkiem, śmiercią, bólem, cierpieniem i płaczem. Gdy pracowałem jako opiekun w hospicjum, każdy z kim rozmawiałem, podziwiał moją pracę i określał ją jako bardzo smutną i obciążającą psychicznie. Na pewno jest to praca, która obciąża, ale równocześnie daje bardzo dużo radości i satysfakcji. W hospicjum spotkałem bardzo wielu radosnych pacjentów, którym ludzie zdrowi mogliby pozazdrościć pogody ducha i optymizmu.

Czym jest opieka paliatywna ?

Opieka paliatywna jest to całościowa opieka nad nieuleczalnie chorymi pacjentami, u których zostało zakończone leczenie przyczynowe. Celem opieki paliatywnej jest poprawa jakości życia osoby  chorej, poprzez leczenie objawowe, uśmierzanie bólu i łagodzenie cierpień psychicznych, duchowych i socjalnych. Często też ta forma opieki jest błędnie kojarzona z zajmowaniem się osobami u kresu życia, choć ma ona dużo szerszy wymiar. Opieka paliatywna ma zastosowanie również u pacjentów we wcześniejszym stadium choroby, gdzie leczenie koncentruje się na działaniach przedłużających życie. Choć ten rodzaj opieki jest przeznaczony głównie dla pacjentów cierpiących na choroby nowotworowe, to może ona również obejmować inne nieuleczalne choroby takie jak:

  • Choroby wywołane przez wirus HIV
  • Kardiomiopatie
  • Niewydolność oddechowa
  • Układowe zaniki pierwotne zajmujące ośrodkowy układ nerwowy
  • Owrzodzenia odleżynowe
  • Choroby zapalne ośrodkowego układu nerwowego.

Opieka paliatywna może być prowadzona w formie stacjonarnej (hospicjum), w modelu domowym (hospicjum domowe), w warunkach ambulatoryjnych (poradnie medycyny paliatywnej).

Niewątpliwie zapotrzebowanie na opiekę paliatywną i hospicyjną rośnie. Ma to związek z rosnącą liczbą osób, które zapadają na ciężkie stany chorobowe. Ten rodzaj opieki zdecydowanie podnosi jakość opieki medycznej, wpływając na ogólny dobrostan pacjentów i ich rodzin, redukcję kosztów leków i badań laboratoryjnych oraz odciążenie oddziałów intensywnej terapii.

Hospicjum domowe

Większość nieuleczalnie chorych osób pragnie jak najdłużej pozostać w swoich domach, gdzie czują się bezpiecznie i mogą przebywać ze swoimi rodzinami. Opieka w hospicjum domowym jest możliwa dla osób, które mają przynajmniej jednego stałego opiekuna, świadczącego opiekę całodobową. W zakresie usług hospicjum domowego zwykle są zapewnione wizyty lekarskie, wizyty pielęgniarskie, opieka psychologa, fizjoterapeuty i pracownika socjalnego. Często również w pomoc włączają się wolontariusze. Liczba wizyt personelu medycznego jest dostosowywana do indywidualnych potrzeb pacjentów oraz istnieje możliwość codziennych konsultacji telefonicznych.

Hospicjum stacjonarne

Hospicjum stacjonarne warto rozważyć wówczas, gdy rodzina nie może zapewnić choremu całodobowej opieki w domu. Wskazaniem jest również brak odpowiednich warunków mieszkaniowych lub stan zdrowia chorego uniemożliwiający przebywanie w warunkach domowych. Zwykle rodziny mogą odwiedzać pacjenta o każdej porze i mogą przebywać z nim tak długo, jak chcą. W hospicjum stacjonarnym często jest dostępna kuchnia, świetlica i pokój dla rodzin, z których można w miarę potrzeb korzystać. Placówka stacjonarna posiada również lepsze warunki do leczenia objawowego oraz uśmierzania bólu. Hospicjum jest nie tyle miejscem, ile systemem wieloaspektowej opieki nad nieuleczalnie chorym człowiekiem. W hospicjum przyjmuje się zasadę akceptacji nieuchronnej śmierci, więc nie stosuje się tam uporczywej terapii przedłużającej życie za wszelką cenę. Nie prowadzi się również diagnostyki i oceny postępu choroby, a leczenie skupie się głównie na łagodzeniu objawów somatycznych i psychicznych.

Lek przed hospicjum

Często chory odczuwa lęk wobec przebywania w hospicjum  i przez to wiele osób zbyt późno trafia do opieki hospicyjnej, która znacząco wpływa na poprawę jakości życia. Dzieje się tak również dlatego, że szpitale w sposób niewystarczający współpracują z hospicjami. Warto wiedzieć, że szpital skupia się na leczeniu przyczynowym, a nie na terapii przeciwbólowej, co często przysparza pacjentowi dodatkowych cierpień. Wielu pacjentów również nie chce zaprzestać leczenia przyczynowego pomimo tego, że nie ma żadnych szans na wyleczenie i uporczywie walczy o pobyt w szpitalu. Niekiedy jednak leczenie staje się tak wyczerpujące i nieskuteczne, że należy je przerwać.

Hospicjum jest najlepszą opieką w ostatniej fazie życia chorego. Z mojego doświadczenia wynika, że w hospicjum pacjent doświadczy więcej zrozumienia, empatii, ciepła i pomocy niż w szpitalu, który ma inne zadania. Warto wiedzieć, że w hospicjum objęty opieką jest nie tylko pacjent, ale również jego rodzina i bliscy. Wiele placówek oferuje kompleksowe wsparcie psychologiczne dla rodzin zarówno podczas pobytu chorego, jak i po jego śmierci.

Hospicjum nie jest miejscem, którego należy się bać. Lęk często bierze się z niewiedzy oraz z wielu mitów i stereotypów, które narosły na ten temat w społeczeństwie. Z całą pewnością jest to miejsce, które wpływa na lepszą jakość życia i komfort osoby chorej. Warto jednak pamiętać, że decyzję opiece hospicyjnej podejmuje przede wszystkim pacjent.

Skorzystaj z oferty naszego partnera: