Co to jest skala Barthel?

Skala Barthel jest niewątpliwie bardzo często stosowana przy ocenie stanu samodzielności osoby chorej i opiekunowie osób starszych spotykają się z tym określeniem, często nie wiedząc czym ono jest. W tym artykule postaram się przybliżyć to zagadnienie i ukazać godne uwagi fakty. 

Czym jest skala Barthel

Skala Barthel jest międzynarodowym sposobem oceny zapotrzebowania chorego na opiekę innych osób oraz jego sprawności ruchowej. Na skalę Barthel składają się czynności dnia codziennego takie jak: spożywanie posiłków, poruszanie się, ubieranie, rozbieranie, czynności fizjologiczne, higiena osobista. Oceny dokonuje lekarz, który diagnozuje, w jakim stopniu chory jest w stanie poradzić sobie z powyższymi czynnościami i na ile w związku z tym  jest samodzielny. 

Jest to jedna ze skal ADL (Activities of Daily Living Index), co oznacza że jest to ocena aktywności życia codziennego. Reasumując, jest to narzędzie określające możliwość samopielęgnacji badanej osoby. Skala ta powstała ponad 50 lat temu w celu oceny klinicznej osób po przebytym udarze. Opracowała ją fizjoterapeutka Dorothea Barthel i lekarka Florence Mahoney w 1955 roku, natomiast jej publikacja nastąpiła w 1965 roku. Skala Barthel, choć używana do dziś, uległa przez lata wielu modyfikacjom. Niewątpliwie jest to podstawowe narzędzie do oceny pacjentów kierowanych do opieki długoterminowej. W Polsce Skalę Barthel stosuje się od 23 grudnia 2010 roku w celu przyznawania pacjentowi gwarantowanych w zakresie opieki pielęgnacyjnej i długoterminowej. 

Jak ocenia się stan chorego wg. skali Barthel?

Z uwagi na fakt, że skala Barthel określa, które czynności chory może wykonać samodzielnie, które z pomocą innych osób, a które w ogóle, jest ona ważnym narzędziem diagnostycznym. Za każdą czynność przyznaje się punkty, które na koniec należy zliczyć. Im więcej punktów wyjdzie nam w podsumowaniu, tym pacjent jest bardziej samodzielny i prawdopodobnie będzie w związku z tym potrzebował mniej pomocy.

W skali Barthel można uzyskać maksymalnie 100 punktów, stosując trzy przedziały oceny chorego:

  1. 0-20 punktów – całkowita niesamodzielność, prawdopodobnie mamy do czynienia z pacjentem w stanie ciężkim.
  2. 21-85 punktów – częściowa niesamodzielność, niewątpliwie mamy do czynienia z podopiecznym, który potrzebuje częściowej pomocy.
  3. 86-100 punktów – chory przy niewielkiej pomocy prawdopodobnie jest w stanie funkcjonować samodzielnie.

Co podlega ocenie wg. skali Barthel?

    W skali Barthel ocenia się następujące czynności:

  1. Spożywanie posiłków
  2. Przemieszczenie się (siadanie, przemieszczanie się z łóżka na krzesło itp)
  3. Utrzymywanie higieny osobistej
  4. Korzystanie z toalety
  5. Mycie, kąpiel całego ciała
  6. Poruszanie się (po powierzchniach płaskich)
  7. Wchodzenie i schodzenie po schodach
  8. Ubieranie się i rozbieranie
  9. Kontrolowanie stolca
  10. Kontrolowanie moczu

Reasumując zagadnienie, warto wiedzieć czego dotyczy skala Barthel, biorąc pod uwagę fakt, że jest ona  stosowana w ocenie stanu osób ubiegających się o różne świadczenia, w tym o opiekę wytchnieniową. Oczywiście również tego narzędzia diagnostycznego nie ominęły kontrowersje związane z przyznawanie świadczeń przez NFZ, ale to temat na osobny artykuł.